12 days in Rio

Het eerste wat ik zag toen ik het vliegtuig uitstapte was het bekende Christusbeeld dat hoog uittorende boven de stad. Het was zonnig, warm en een helderblauwe lucht strekte zich boven me uit. De onrust die ik de afgelopen weken voelde, vloeide uit mijn lichaam en een plaatsvervangend gevoel van rust en optimisme maakten zich meester van me. Ik ben in Rio de Janeiro!

De stad van de Copacabana, Suikerbroodberg, het voetbal en carnaval. Ik wist al gelijk dat ik het niet bij deze bezienswaardigheden wilde houden en de stad uitvoerig wilde leren kennen. Geen gevlieg van attractie naar attractie, maar heerlijk relaxed op z’n Braziliaans, een dagje hierheen en een dagje daar. Rio voelde al gelijk als thuis en het hostel waar ik verbleef droeg alleen maar bij aan dat gevoel. Gelegen in de schilderachtige, rustige en bohemien wijk Santa Teresa voelde de grote, drukke stad heel ver weg. Het hostel had maar 15 bedden, zodat je iedereen kent die er verblijft. Jorge en Tefa, de eigenaren, kennen Rio op hun duimpje en namen regelmatig de moeite om ons alle goede stranden, bars en straatfeesten te laten zien.

Mooi uitzicht op de Suikerbroodberg, gezien vanaf de Corcovado

Mooi uitzicht op de Suikerbroodberg, gezien vanaf de Corcovado

En zo gingen de dagen een voor een voorbij. De ene dag genietend van het uitzicht op Rio vanaf de Corcovado en de Suikerbroodberg, de andere dag van het uitzicht op alle mooie, extravagante, halfnaakte mensen op het strand, één van de belangrijkste plekken in het leven van een Carioca, een inwoner van Rio. Het strand is een ontmoetingsplek voor arm en rijk, een plaats waar mensen niet alleen komen voor de zon en zee, maar vooral om zichzelf tentoon te stellen na vele uren zwoegen in de sportschool. De zwembroekjes en bikini’s kunnen niet klein genoeg zijn, zodat er meer te zien is van hun goddelijke lichamen. Neemt niet weg dat ook de mensen met een wat minder goddelijk lichaam de vrijheid nemen om alles uit te stallen, maar dat is ook amuserend. Je kan uren op je handdoek zitten en kijken naar mensen, niet wetende waar je je ogen moet laten. Godzijdank bestaan er zonnebrillen. In Nederland zou het ronduit ongepast zijn om je ogen zo te kost te geven, maar in Rio willen de mensen gewoon gezien worden. De stranden in Rio zijn opgedeeld in 12 verschillende ‘Postos’. Zo wordt Posto 9 geclaimd door de intellectuele, mooie mensen, Posto 8 door de homo’s, er zijn gedeeltes die vooral gebruikt worden door gezinnen, andere door sportievelingen. Onze hostel gang bevond zich vooral tussen Posto 8 en 9, aangezien de helft van de groep homo/lesbisch was en de rest de mooie, intellectuele medemens goed wilde aanschouwen. Erg prettige dagen waren dat!

Posto 9 op Ipanema

Posto 9 op Ipanema

Bijna net zo prettig als het levendige nachtleven in Rio. Elke avond is er wel ergens een straatfeest aan de gang, met als hoogtepunt de vrijdagavond in Lapa. Duizenden mensen komen vanuit de hele stad naar deze wijk om op straat bier en caipirinha te drinken, en te dansen op het swingende ritme van de samba. Erg indrukwekkend om al die vrolijke mensen bij elkaar te zien. Winkeltjes worden omgetoverd in bars en verkopen hun drankjes tegen bodemprijzen, zodat iedereen, arm en rijk, zich kan vermaken. Het feest begint vrij vroeg, rond een uurtje of 9, en dat is ook de leukste tijd om te gaan, want dan zijn de mensen vrolijk en nog niet zo dronken. Een andere leuke avond is op maandag; samba-avond is in de wijk Centro. Wederom staan er honderden mensen op straat met elkaar te kletsen, te drinken en te dansen op de live-muziek van een sambaband. De rest van de avonden nam Jorge ons mee naar de leukste barretjes van Santa Teresa, waaronder een oude bar uit 1919, waarvan het authentieke interieur behouden is gebleven. Door het vele uitgaansaanbod heb ik niet veel slaap gehad in Rio, maar het was het zeker waard!

Naast het strand en uitgaansleven heeft ook voetbal een belangrijke plaats in het leven van een Carioca. Alleen in Rio zijn er al een stuk of 5 professionele voetbalclubs, ieder met zijn eigen groep uitzinnige fans. De derby tussen Botafogo en Flamengo was dus een uitgelezen mogelijkheid om te delen in de voetbalgekte. Jorge, een fanatieke Fluminense fan, had ons op het hart gedrukt vooral niet plaats te nemen op de Flamengo tribune, de aardsrivaal van Fluminense, maar eenmaal aangekomen bij het Maracana stadion werden we door massa’s Flamengo fans naar hun kant gedreven en zat er niets anders op dan voor hen te juichen. Het stadion, waar eens 200.000 mensen in pasten, maar wat door de Fifa is teruggedraaid naar 70.000, zat halfvol, maar dat nam niets weg van het feestje dat gebouwd werd. Naast de strijd op het veld vond er ook een strijd plaats tussen de verschillende drumbands op de tribune, die leken uit te vechten wie het hardst en snelst kon trommelen. Al dansend zagen we Flamengo op 1-0 komen, wat leidde tot uitzinnige taferelen op de tribune. Echter 10 minuten voor het eind kwam de club van Clarence Seedorf, Botafogo, op 1-1, resulterend in scheldtirades en zwaar teleurgestelde supporters. Leuk detail: de volgende dag kwam ik Seedorf tegen, toen hij uitcheckte bij het dure Copacabana Palace Hotel.

Flamengo tegen Botafogo in het Maracana stadion

Flamengo tegen Botafogo in het Maracana stadion

Als zuinig levende backpacker heb ik natuurlijk niet het budget om in het Copacabana Palace Hotel te verblijven; dit was alleen de ontmoetingsplaats voor een excursie die mij een andere kant van Rio liet zien. De favela’s. Woonplaats van ruim 20% van de Carioca’s. Favela’s zijn sloppenwijken die zijn ontstaan toen een groot aantal arme mensen naar Rio kwam om hun geluk te beproeven, maar de huur in de stad niet konden betalen. Er zat niets anders op dan buiten de stad, vaak op een heuvel, zelf hun ‘huis’ te bouwen en zo ontstonden vele sloppenwijken en werd de stad groter en groter. Inwoners van favela’s betalen geen huur, elektriciteit en water, maar moesten tot voor kort wel leven in slechte omstandigheden, onder andere veroorzaakt door de vele drugsbendes die de wijken domineerden. Machtsoorlogen tussen bendes werden in het openbaar uitgevochten en schietpartijen tussen de bendes zelf en de politie waren dagelijkse kost. In aanloop naar de vele evenementen die plaats zullen vinden in Rio de Janeiro, onder andere het wereldkampioenschap voetbal in 2014 en de Olympische Spelen in 2016, is er besloten om 100 van de gevaarlijkste favela’s te pacificeren. Speciale politie-eenheden zijn opgeleid om de wijken binnen te vallen en de macht van de drugsbendes onschadelijk te maken. In de eerste gevallen ging dit gepaard met geweld – leden van de bendes werden in het op straat geliquideerd als zij verzet toonden, echter om onschuldige slachtoffers te voorkomen, werd in het vervolg aangekondigd wanneer de politie de wijk zou binnenvallen, waardoor er aanzienlijk minder doden vielen. Twee van die gepacificeerde wijken zijn Rocinha, de grootste favela van Brazilië, en Vila Canoas, en deze hebben we tijdens de excursie bezocht.

De grootste favela van Brazilië

De grootste favela van Brazilië

Ik had verwacht veel armoede tegen te komen, maar dat was niet het geval. Favela’s krijgen een steeds minder slechte naam, waardoor inwoners ook in het centrum van Rio aan een baan kunnen komen en meer geld verdienen. In plaats van te verhuizen naar een beter gedeelte van de stad, kiezen veel mensen ervoor om hun huis op te knappen en er bijvoorbeeld een verdieping bovenop te bouwen. Ze zijn geenszins van plan om de hechte gemeenschap in de favela te verlaten, waar iedereen voor elkaar klaar staat als een grote familie, en zijn trots uit een favela te komen. Als gevolg daarvan zien de ‘sloppenwijken’ er nu redelijk uit en komen er steeds meer voorzieningen, zoals banken, winkels en ziekenhuizen. Natuurlijk geldt dit nog niet voor alle favela’s in de stad, maar Rocinha is een mooi voorbeeld van verbetering. Tijdens de tour liepen we door beide favela’s, langs de hoofdwegen waar het een drukte van belang is en iedereen bezig is met z’n dagelijkse bezigheden, maar ook door de smalle steegjes waar huizen dicht op elkaar staan en je op moet passen om je hoofd niet te stoten tegen de elektriciteitsdraden, die als slangen om elkaar heen gekronkeld op ooghoogte hangen. Geen idee wat ze hier doen bij een stroomstoring en of ze weten welk draadje de veroorzaker is. De favela tour was een interessante ervaring en geeft een goed beeld hoe een groot gedeelte van de Carioca’s leeft. Het heeft mij ook laten zien dat favela’s, over het algemeen, lang niet zo gevaarlijk zijn als men in de media doet lijken. Het zijn vooral hechte gemeenschappen, met hier en daar een gevaarlijk stuk waar je niet moet komen.

Rio is niet alleen Copacabana, voetbal, carnaval en het Christusbeeld; het is ook een stad in verandering, waar veel mensen nog met weinig geld rond moeten komen, waar wijken geleidelijk verbeteren, maar waar ook nog veel werk aan de winkel is. Dat wilde ik hier zien en samen met de vele stadswandelingen die ik gemaakt heb, geeft me dit het gevoel dat ik de stad meer dan oppervlakkig heb gezien. Is Rio zo geweldig als men zegt? Absoluut! Is Rio zo gevaarlijk als men doet voorkomen? Absoluut niet! Is Rio net zo mooi als op de foto’s? Nog mooier! En dus nam ik na 12 dagen met pijn in mijn hart (en benen) en een lichtelijk slaapgebrek afscheid van de stad. Op naar een nieuw avontuur!

Mijn locatie Rio de Janeiro, Rio de Janeiro, Brazil.

4 reacties op “12 days in Rio

  1. lieve Anne, weer genoten van de manier waarop je je verhalen verteld. Genoten ook van de mooie plaatjes. Wat zal jij na deze reis met een hoop wijsheid terugkomen. ik wacht de volgende weer met spanning af. x

  2. Hoi Anne, eindelijk even tijd om al je avonturen te lezen. Zo kijken we over je schouder een beetje mee,en genieten van je foto’s en verhalen. Ik heb nog wat zitten zoeken hoe ik een reactie moest geven, maar zoals je merkt is dit gelukt.Wij hopen dat je nog heel veel mooie dingen ziet en het voornaamste, geniet ervan.
    Groetjes Nel en Frans

  3. Anne, wat een prachtige foto’s heb je weer gemaakt! En een mooi verhaal. Elke keer verlang ik naar nog meer verhalen en foto’s. Het is dan net of ik er ook ben geweest! leuk, want dan hoef ik niet meer zo’n lange en grote reis te maken. Scheelt veel ongemak en vermoeienis voor mij. Dus bedankt lieverd!
    Kus, mam

Reacties zijn gesloten.